6. atala - Herriko Etxeek hizkuntzen bidez loturak berreraikitzen dituztenean
Pantxika Alvarezek bezala, Euskal Herriko herri askotan bada euskara garatzeko lan egiten duen jendea. Zeregin horretan ari da gogo handiz teknikaria, hizkuntza berandu ikasi bazuen ere, modu antolatuan lan eginez. Eguneroko jardunaz eta lurraldean errotutako eragile-sare sendo bati esker aurrera eramandako proiektuez hitz egin digu.
Eguneratzea:2025(e) ko maiatzaren 14a
Pantxika Alvarez euskara teknikari da Donibane Lohizuneko herriko etxeko langile gisa. Berak du herrian euskara biziarazteko ardura. Ustekabean iritsitako erantzukizuna izan zen, hein batean, euskararen ikasketa duela 5 urte abiatu zuen 40 urte inguruko emakume bizkor honentzat. «Euskarako lanbide-diploma eskuratu berria nuen lan-eskaintza ikusi nuenean, oroitzen da. Seguruenik, nire ibilbide ezohikoa izan zen gustuko izan zutena. Horrek erakusten du euskaldun berriek ere badutela euskaraz ikasteko aukera, nahiz eta berandu izan.»
Inposatu gabe proposatu
2021eko irailean zerbitzuaren ardura hartu zuenean, Donibane Lohizuneko Herriko Etxea Euskal Elkargoarekin Hobekuntza Kontratu batean murgildua zen. Horrelako urraspideak laguntza teknikoa eta ekonomikoa eskaintzen die euskarazko edo gaskoinezko hizkuntza-politika eleanitz bat garatu nahi duten herriko etxeei. «Herriko Etxeak lan batzuk eginak zituen jadanik seinaleztapenean, kartelgintzan eta webgunean, baina koordinazio orokorra falta zen», azaltzen du arduradunak. «Ez nuen esperientzia handirik, eta asko inspiratu nintzen beste toki batzuetan egiten zenetik.»
Dinamika osasungarri bat sortzeko, Pantxika Alvarezek lehenik barneko sentsibilizazioari ekin zion. Bere inguruan borondate oneko langile guztiak batu nahi ditu: euskara ikasteko gogoa dutenak, baina baita jada hizkuntza menperatzen dutenak ere, ekimenak martxan jartzeko gai direnak. «Nik neure burua erraztaile gisa ikusten dut: proiektuak abiarazteko naiz hemen, ez inposatzeko. Dena borondatearen bidez egiten da.»
Pixkanaka, hiriaren hainbat zerbitzutan hamar bat erreferenterekin osatutako sare bat eratzea lortzen du. «Mediatekan, Gizarte Ekintza Zentroan, lorategi botanikoan, udal mintegietan, kirolean, kulturan...», zerrendatzen du, dagoeneko martxan dauden ekimen ugari zehaztuz. «Harrera zerbitzuez gain, euskarazko jarduerak ere eskaintzen ditugu: tailerrak, animazioak, hitzaldiak, kontzertuak...»
Euskara biziberritzeko ibilbide-orri bat
Gorago aipatu ekimenekin batera, Pantxika Alvarezek udalaren hizkuntza-politika egituratzeko lan egiten du, euskara Donibaneko hirigintzaren erdigunean txertatzeko helburuarekin. Donibane Lohizune historikoki euskararekin lotura hertsia duen hiria da, baina etorri berriak ere asko hartzen ditu. «Gaur egun, biztanleriaren %10 baino gehiagok egiten du euskaraz», dio. «Euskaldun berririk gabe ez dugu aurrera egiterik, eta horregatik, euskaldunak ez direnengana ere jo behar dugu.»
2023an, euskararen udalerritik kanpoko batzorde bat sortzen du, udal erakundea eta dagoeneko aktibo dauden eragile sareak —elkarteak, hezkuntza-erakundeak, kultura-mundua— elkarrengana hurbiltzeko. «Eskertzen dute harreman zuzena izatea, beren beharrak helaraz ditzaketen erreferente argi bat edukitzea.»
Plazara kolektiboaren laguntzarekin, Pantxika Alvarezek hausnarketa sakon bat abiatu du, euskara sustatzeko ekintza-plan zehatz bat definitzeko, beste udal batzuek —Baionak edo Biarritzek, adibidez— egin zuten bezala. «Ariketa zirraragarria izan da», aitortzen du, eta haren emaitza 14 engaiamenduko zerrenda izan da: «denek bere gain har ditzaketen oinarrizko printzipioak», bakoitzarekin batera egunerokoan gauzatzeko proposamen zehatzekin.
Etorkizuneko ekimenen artean, udalak hainbat proiektu ditu buruan: herritarrentzako “Ongi etorri” kit bat sortzea, euskararen lehen hurbilketa eskaintzea udalerriko eskola publiko guztietan, eta euskaraz aritzen diren saltoki eta enpresen mapa bat garatzea, besteak beste. «Lan hau etenik gabea da; beti dago zer pentsatu, zer asmatu. Horixe da hain justu nire pasioa!»
Orain
3. atala - Opor egonaldi bat familian euskararekin bat egiteko
2025(e) ko maiatzaren 14a
1. Atala – Hizkuntzak biziarazteko oldar kolektiboa
2025(e) ko maiatzaren 12a
