“Aturriko eskuin bazterraren” hiri-antolaketa proiektua
Demokrazia parte hartzaile prozesu zabala hasten da Baionako “Aturriko eskuin bazterra” gunearen antolaketa proiektuaren inguruan. Hautetsiak, arkitektoak eta diseinatzaileak 17 hektarea baino gehiagoko azaleran hedatzen den etorkizuneko gunearen itxura marrazten lagundu behar ditu, Baionako erdigune historikoaren parean. Orrialde honetan proiektuaren aitzinatzea segi dezakezu eta horren apailatzean parte hartu.
Eguneratzea:2026(e) ko otsailaren 11a
Proiektuari buruzko berriak aurkitu “Aturriko eskuin bazterra proiektua" Facebook orrialdean.
Proiektua
Euskal Hirigune Elkargoak du “Aturriko eskuin bazterraren” hiri-antolaketa proiektua eramaten, Baionako Herriko Etxearekin lankidetzan. 17 hektareako azaleran garatuko da, San Izpiritu auzotegiaren luzeran eta geltokiaren ondoan.
“Aturriko eskuin bazterraren” hiri-antolaketa proiektua egiazko erronka kolektiboa da Baionarentzat. Ohiz kanpokoa da, zenbait aldetatik: kokapena, Baiona Handiko erdigune historikoaren parean, San Izpiritu eta Henri Grenet zubien artean, baita hiri-, ingurumen eta gizarte-erronka nagusien aldetik ere.
21. mendeko Baiona eraikitzean datza, hots, klima erronkei eta biztanleen beharrei erantzuten dien hiri erresilientea, bere historiaren errespetuan. Proiektua gauzatzeko bide bakarra bi bazterrak barne hartzen dituen ikuspegi zabala ukaitean eta herritarrekin loturan izatean datza.
Erronkak
Ingurumen-erronkak
Gaurko egoeran, hein horretarako hiri-aldaketa baten ingurumen-erronkak funtsezkoak dira, bistan dena. Hiria hiriaren gainean berreraikitzeko hautu politika, berez, engaiamendu politiko azkarra da. Proiektuaren diseinatzaileek beste bi eskakizun bete beharko dituzte: gunea urez estalia izan daitekeelako arriskua kontua hartzea eta kudeatzea, are handiagoa izan daitekeelarik geroan, eta “hiriko bero guneen” efektuaren aurka borrokatzea eraikinen antolamendua eta landareztatze tasa landuz, hutsa eta betearen arteko oreka bilatuz.
Programatze-erronkak
Programatze-erronken aldetik, zenbait hipotesi eta funtzio aztertuak izanen dira (saltegiak, zerbitzuak, ekonomia joria...). Denek gunearen kutsu herrikoia eta irekitasun izpiritua errespetatu beharko dituzte, portuko historiak markaturik, Baiona harrera-lurra egiten duena. Elkartasunezko elkarteak eta gaztetxea ere badirela kontuan hartu beharko da, gunearen gizarte-historia, Lan merkatua eta sindikatuen egoitzarekin, eta, noski, haren kultura-eragina DIDAM erakustaretoa eta Atalante zinema gelarekin. Leku bat egin beharko zaio bizilekuari, gaurko larrialdiari erantzuteko gisan. Unibertsitate eskaintza baten asmoa ere ikertua izanen da.
Paisaia-erronkak
Erran gabe doa Aturri izanen dela proiektuaren paisaia-erronken ardatz nagusia, birnaturatze eta bioaniztasunaren bila ibai bazterraren kilometro horretan. Mugikortasun aktiboak (ibilketa, bizikleta) eta garraio publikoak izanen dira helburu nagusiak harrabots trabagarririk ez sortzeko. Bertakoen, profesionalen eta bisitarien aparkatzeko baldintzei buruzko gogoeta berezia ere eramana izanen da.
Urrats nagusiak
“Aturriko eskuin bazterra” proiektua epe luzekoa da eta zenbait gauzatze urrats ezagutuko ditu hamar urte baino gutiagotan. Güller Güller diseinatzaile taldeak gida-mapa bat apailatzeko ardura du.
Hitzartzea
Biharko hiria eraikitzeko erronka denen esku dago. Hara zergatik hautetsiek demokrazia parte hartzaile prozesu zabala gauzatu nahi izan duten proiektua apailatzeko. Argibide, erakusketa, trukaketa eta ekarpen hitzordu sorta bat antolatua izanen da diseinatzeko garai osoan zehar. Urraspide horrek herritarrei proiektuaren finkatzean parte hartzeko bidea eskainiko die eta hautetsien erabakiak haziko dituzte.
Gunean berean eginiko ikerketa
“Aturriko eskuin bazterra” proiektuaren inguruko parte hartze herritarraren urraspidea hasteko, Baionako Herriko Etxeak eta Euskal Hirigune Elkargoak abiaturik, ikerketa bat abian jarria izan da biztanleen aldean. Paperezko eta digitalezko formatuan proposaturik, ikerketak erantzuleek guneari buruz duten ikuspegia hobeki ulertzeko eta dituzten igurikapenak biltzeko xedea zuen.
2023ko apirilaren 27tik maiatzaren 11ra, tokiko elkargoen izenean urraspidea antolatu duen Débats Demos agentziak 700 erantzun jaso eta tratatu ditu. Lan horren laburbilduma eta agerian ezarri dituen irakaspen nagusiak aurkituko dituzu behereko dokumentua deskargatuz.
- Résultats et analyse de l'enquête sur la perception du site « Rive Droite de l'Adour » (mai 2023)PDF - 24 orriak - 1,98 Mo
Zaintza zerbitzuak
Hilabetero, proiektuari buruzko galdera guziak pausatzera, hurrengo hitzorduak eta parte hartzeko moduak ezagutzera etor zaitezke, zuentzat diren zaintza zerbitzuetan. Oraingoz, ez dago harrera-zerbitzurik.
Parte hartzeko tailerrak
Herritarrak eta erabiltzaileak gogoetetan parte har dezaten, zenbait tailer parte hartzaile antolatuak dira.
Hurrengo tailerrak
Oraingoz, ez dago tailerrik.
“Aturriko eskuin bazterra antolatzeko aukeren azterketa” tailerra - 2024ko maiatzaren 21ean, Baionan
“Programatzailearen jokoa” tailerra - 2023ko irailaren 13an, Baionan
- Compte rendu de l'atelier « Jeu du programmiste » du 13 sept. 2023PDF - 57 orriak - 5,00 Mo
“Proiekturi buruz ditugun igurikapenak” tailerra - 2023ko maiatzaren 25ean, Baionan
- Compte-rendu de l’atelier « Nos attentes pour l’élaboration du plan guide » - Jeudi 25 mai 2023 PDF - 32 orriak - 2,55 Mo
Eskolako tailerrak
Gazteak ere mobilizatuak dira eskolaren galtzarrean antolaturiko tailerren bitartez.
Tailerra Baionako Albert Camus bigarren mailako ikastetxean - 2023ko ekainaren 19an
Albert Camus bigarren mailako ikasleekin lehen tailer bat iragan da 2023ko ekainaren 19an, Baionan. Tailer horren laburbilduma deskarga daiteke beherean.
- Compte-rendu de l'atelier au collège Albert Camus de Bayonne du 19 juin 2023PDF - 15 orriak - 1,55 Mo
“Proiektuaren oihartzunak”
“Proiektuaren oihartzunak” hitzaldiak proposatuak zaizkie urtean bi aldiz nahi duten jende eta elkarte guziei. Kanpoko esku hartzaileek (hirigile, artista, kultura arloko profesional, prospektibagile, soziologo, ikertzaile, paisaia-antolatzaile...) beren jakintza eta ideiak partekatzen dituzte eztabaida hazteko eta zabaltzeko.
Hurrengo “proiektuaren oihartzunak”
Oraingoz, ez dago hitzaldirik.
1. “proiektuaren oihartzuna”: “Gunearen izpiritua auzotegiaren eraikitzean” - 2023ko ekainaren 26a
“Atzo, gaur, bihar” gunearen historia aurkezten duen dokumentua deskargatu (pdf, 11,02 Mo)
Bertsio osoa
2. “proiektuaren oihartzuna”: “Zer harreman nahi ote dugu atxiki eta finkatu Aturri ibaiarekin” - 2024ko otsailaren 19a
Antolaketa aukerak
Güller Güller architecture urbanism (GGAU) agentziako hiri-diseinatzaileek printzipiozko bi antolaketa aukera proposatzen dituzte. Dokumentu horrek proiektu urraspidean aitzina joateko bidea eskaintzen du, gida-mapa baten proposamena lortu arte 2024. urte bukaera baino lehen.
- Description des scénarios d’aménagement de principe Rive droite de l'AdourPDF - 3 orriak - 223,55 Ko
- Schémas des scénarios d'aménagement Rive droite de l'AdourPDF - 2 orriak - 703,30 Ko
Anarteko okupazioa: eskuin bazterra biziarazi gaur egun
Igurikatzea ez dela geldirik egotea argi dutelako, Baionako Herriko Etxeak eta Euskal Hirigune Elkargoak gunearen ekialdean berriki erosiriko lau eraikinen anarteko okupazio bat abian jarri nahi izan dute (Lesseps kaia eta Santa Urtsula karrika). Urraspideak auzotegiko geroko dinamikak aurreitxuratzen ditu - besteak beste ikasleen bizilekua, kultura eta elkartasunen arloan - oieskerien eta andeatzeen aurkako prebentzio aktiboa eta eremuaren bizitasuna segurtatuz.
Aipatzen diren eraikinek honakoak aterpetuko dituzte:
- Ikasleendako 36 bizitegi CROUS bulegoarekin, elkarbizitza eta laguntza sustatzen dituen etxekidetza, ikasleen bakartasunaren aurka borrokatzeko eta bizitegi merkeen eskasiari erantzuteko;
- ENVIe sare adituak daraman berrerabiltegia, etxetresna elektrikoen konponketa eta
- salmentarako, laneratzerako enpleguak sortzen dituelarik;
- Hego Akitaniako Eszena Nazionalaren bulegoak eta ekitaldi eremuak;
- Ikusmen-arteei eskainiriko artista lantegi bat, proiektu deialdi baten bidez hautatzekoak, Atalante, Didam eta Gaztetxearekin kultura kutsukoa den eskuin bazterraren ideia indartzeko. Atalante zinemaren arrakastak, Didam erakustaretoaren bisitari kopurua gero eta handiagoak eta Gaztetxearen ekitaldiek ibai bazter horretarako egiazko proiektu ausarta garatzera bultatzen gaituzte.
Obretarako kontsultak abiatuko dira 2025eko irailean, obrak 2026ko urtarrilean hasiko dira eta zaharberrituriko lehen eraikinak 2026ko ekainean prest izanen dira. Beste ekintza batzuek osatuko dute dinamika hori hurrengo urte hastapenetik goiti, hala nola Etorkinekin elkartearen harrera eta dantza eremu partekatuak. Horrela, eskuin bazterra ereduzko auzotegi bihurtzeko bidean hasten da, epe luzerako pentsatua, baina jadanik bizia eta irekia, ikerketa eta obren denboran eramaniko ekimenei esker.