Txiki-txikitik ikasten dut euskara

Lurraldean errotzeko

Euskara ikasteak ematen dio haurrari euskal kulturaren berezitasuna, aberastasuna eta aniztasuna bizitzeko aukera, dituen alde guztietan: literatura, bertsolaritza, poesia, kantua, antzerkia, mitologia… Horrela, euskarazko kulturaren eragile bete-betean izateko aukera ukanen du, adinekoekin partekatzen ahalko du eta bere aldetik transmititzen ahalko du ere.

Mundura irekitzeko

Hizkuntza bakoitza mundua erran eta ikusteko manera bat da, emozioak eta baloreak adierazteko bide bat, kultura eta gizarte jarduerak transmititzeko bidea. Bi hizkuntza (edo gehiago) mintzatuz, haurrak manera desberdinetan pentsatzeko aukera ukanen du, eta hori ukaezinezko jokagaia da beste kulturetaz interesatu eta haietara konfiantzaz irekitzeko.

Euskal Elkargoak, Euskararen Erakunde Publikoarekin elkarlanean, ume sortu berrien gurasoak ohartarazten ditu euskararen transmisioaren alde, Pack Euskara delakoa eskainiz. Baiona eta Donapaleuko egoera zibilaren zerbitzuen bulegoetan banatzen dute (edo beste herrietako egoera zibilaren bulegoetan, zerbitzuek eskatuz gero), honako hauek ditu delako pack horrek:

• ohartarazte liburuxka;
• josteta kantuen CD bat;
• liburu bat;
• autorako kolaki bat;
• bai eta euskararen transmisioa egiten duten eskolen, haurtzaindegien, aisialdi harlekuen eta beste eragileren aurkibidea.

Senideen eta eskolaren ondoan, haur txikien sektorea dugu hizkuntzaren transmisio prozesuaren hiru bideetako bat. Zero eta 6 urte arteko haurrak hartzen dituztenez, haur txikien harrera zerbitzuek hizkuntza ikasteko adinean aritzen dira haurrarekin lanean eta, hala, eleaniztasun goiztiarra lagundu dezakete, haurrari, etorkizunean, eskola euskaraz egiteko ingurumen egokia eskainiz.

Haurtzaindegientzako LEHA baliabidea

Egun, Ipar Euskal Herriko 28 haurtzaindegik proposatzen dute harrera elebidun edo euskarazkoa LEHA baliabidearen harira. Labelizatze baliabide horren helburua haur txikientzako euskarazko talde harrera zerbitzuaren eskaintza garatzea da, gurasoek, lurraldean nonahi direlarik, beren haurrarentzat elebitasuna hautatzeko aukera dezaten, beren heziketa proiektuari loturik, orori zabalik izateko gogoz.

Hiru hizkuntza harrera eredu daude:

• A eredua «Harrera elebiduna hautuan»: Haurra ingurumen elebidunean hartua da. Gurasoek hautatzen dute haurrak bakarkako solasak euskaraz ala frantsesez egin ditzan.
• B eredua «Euskarazko harrera»: Haurra euskal ingurumenean da hartua. Solasak euskaraz dira.
• C eredua «Harrera elebiduna»: Haurra ingurumen elebidunean da hartua. Profesionalen erdia euskaraz mintzatuko zaizkio eta beste erdia frantsesez.

Euskal Elkargoa partzuer da baliabide horretan eta Euskararen Erakunde Publikoak du gidatzen Familia Laguntza Kutxaren ondoan, Hego Akitaniako Gizarte Ekintzako Laborantza Mutualitatearen ondoan eta Pirinio Atlantikoetako Departamendu Kontseiluaren ondoan.

Haurtzaindegiez gain, badira bestelako aterabideak lurraldean. Irakaskuntza elebiduna proposatzen duten haur txikien egitura guztien helbidea gure aurkibidean dituzu.

Irakaskuntzako hiru adarrek (eskola publikoak, erlisionedun eskola pribatuak, elkarte eskola pribatuak) proposatzen dute euskarazko irakaskuntza eta eskaintza hori etengabe emendatzen ari da. 2023an, lurraldeko lehen mailako ikasleen % 42 inguru ari ziren euskaraz ikasten, 175 ikastetxetan.

3 irakaskuntza eredu daude:

1. Elebiduna, ordu kopuru berdinarekin

• Eskola publikoetan eta katolikoetan
• Ama eskolatik lehen mailako bosgarren urteraino: erdia frantsesez eta erdia euskaraz eman irakaskuntza.
• Zure haurrak bi hizkuntzetan ikasiko ditu ikasgai guztiak.

2. Euskara indartua

• Eskola publikoetan eta katolikoetan
• Ama eskolan: irakaskuntza osoa euskaraz. Lehen mailan: irakaskuntza denbora berdina hizkuntza batean nola bestean.
• Zure haurrak erreferente bakarra ukanen du bere lehen eskola urteetan; gero bi,  lehen mailako lehen urtetik goiti. Hizkuntza lasterrago ikasiko du.

3. Murgiltzea

• Ikastola
• Ama eskolatik lehen mailako lehen urteraino: irakaskuntza osoa euskaraz.
• Lehen mailako lehen urtetik bosgarren urteraino: frantsesa pixkanaka sartzen joatea.
• Zure haurrak berdin ezagutuko ditu bi hizkuntzak lehen mailako bosgarren urtea bururatzean. Euskara eskolako komunikazio hizkuntza da (jantokia, haurtzaintza, josta garaia, ateraldiak…). 

Ikasle gurasoen elkarteak

• Biga bai: irakaskuntza publikoan adar elebiduna sostengatu eta sustatzeko guraso elkartea;
• Euskal Haziak: irakaskuntza katoliko elebiduneko ikastetxeen federazioa;
• Ikas Bi: irakaskuntza publikoaren ikasle elebidunen guraso elkartea;
• Seaska: Ikastolen federazioa, euskarazko murgiltze eskolak.

Irakaskuntza elebiduna proposatzen duten ikastetxe ororen helbideakgure aurkibidean dituzu.

Gazte euskaldun gehienek euskara eskolan bakarrik ikasi eta erabiltzen duten testuinguru batean garenez, aisialdi jarduerek ikasketa hori susta dezakete eta erraztu. Haurra euskaraz aritzen den denbora luzatzeko aukera ematen dute eta alde jostagarria eransten diote euskarari eta, hala, euskara ikasi eta erabiltzea gustugarriago egiten zaie.

Aisialdi harlekuentzako «Euskaraz josta» baliabidea

Labelizatze baliabide hori euskarazko harrera eskaini nahi duten aisialdi harrera publiko nola pribatuen, herrien nola herriarteko elkargoen, kudeatzaileei zuzentzen zaie. Kudeatzaileei hizkuntza politika beren funtzionamendu orokorrean pixkanaka sartzen laguntzeko xedea du, aldi berean bermatuz euskarak presentzia handia ukanen duela eta harrera kalitatezkoa izanen dela. Baldintzen agiri batek zehazten ditu bi betebehar nagusi hauek betetzen dituzten harrera ereduak:

• Euskaraz gutxienik harrera denboraren % 50 egitea, gutxieneko atalasea da hizkuntza harreraren kalitatea bermatu eta gaztea euskaraz ari dadin;
• Eredu aniztasuna, euskarazko harrera aisialdi mota orotan egin ahal izan dadin.
   

4 hizkuntza harrera eredu daude aukeran:

• 1. eredua «ERDIZKA» Elebidun erdibana: Egunero, haurra gutxienik denboraren erdian euskaraz aritzeko gisan antolatzen dira taldeak;
• 2. eredua «ALDIZKA» Euskaraz ahal beste: Animatzaile guztiak dira elebidunak eta, ahal den bestean, elebidun diren haurrak animazioak erabat euskaraz egiteko gisan biltzen dira.
• 3. eredua «TALDEKA» Harrera euskal taldean: Harlekuak euskarazko taldearen eta frantsesezko taldearen artean hautatzeko aukera eskaintzen du. Haur elebidunak eta elebakarrak harrera aldian eta jateko aldian bildurik dira;
• 4. eredua «PILAKA» Harrera harleku euskaldunean: Harlekuak egun osoan zehar euskarazko aisialdi harrera eskaintzen du.

Irakaskuntza elebiduna proposatzen duten aisialdi harleku ororen helbideakgure aurkibidean dituzu.

Aurkibide orokor horrek lurraldean euskararen transmisioa egiten dutenak zerrendatzen ditu: haurtzaindegiak, etxe haurtzainak, eskolak, kolegioak, lizeoak, aisialdi harlekuak, helduentzako ikastaroak. Xerkatzen laguntzeko, geografia sektoreka da antolatua.

Euskara hizkuntza bizia da! Aukera anitz da haurrek euskarazko giroan topatu eta ikasi dutena balia dezaten. Hemen duzu  interes handi-handiko baliabide eta hitzordu zenbait.