Janari-hondakinen bilketa

Zergatik plantan ezarri da janari-hondakinen bilketa?

2024ko urtarrilaren 1etik, Ekonomia zirkularraren aldeko eta behargabeko xahutzearen kontrako legeak (frantsesez AGEC) janari-hondakinak jatorrian bereiztera behartzen ditu hondakinen kudeaketan eskumena duten lurralde-kolektibitate guziak.
Eginbehar hori betetzeko, Euskal Hirigune Elkargoak jadaneko plantan ezarri ditu bizileku mota ezberdinetara egokitutako hainbat soluzio:

• Banakako konpostagailua: baratze batean ezartzen da, eta janari-hondakinak eta baratzeko hondakin ttipiak konpost natural bilakatzeko ahala ematen du;
• Zizare-konpostagailua: kanpoalderik gabeko apartamentu eta bizitegiei egokitua da, eta zizareak erabiltzen ditu janari-hondakinak konpost eta ongarri likido bilakatzeko;
• Konpostatze partekatua: konpostagailuak ezartzen dira gune kolektiboetan (auzo, bizitegi eraikin eta abarretan), eta boluntario diren familia batzuek erabiltzen dituzte.

Hemendik aitzina, bereizitako bilketa egiten da ere: bereziki, bizileku kolektibo trinkoko guneei (bizitegi-eraikin handiei) zuzendua da, eta janari-hondakinak etxetik hurbil dauden edukiontzietan uzteko ahala ematen du. Ondotik, hondakin horiek bildu eta konpost bilakatzen dira balorizazio-plataforma batean.

Zergatik da garrantzitsua janari-hondakinak bereiztea?

Janari-hondakinek oraindik ere gure etxe-hondakinen zati handi bat osatzen dute, eta balorizatzeko baliabide baliotsuak dira. Keinu sinple horrek ahala ematen du tratatu beharreko etxe-hondakinen kopurua murrizteko, baliabide naturalak zaintzeko eta ekonomia zirkularragoa bultzatzeko.

Nori eragiten dio janari-hondakinen bilketak?

Janari-hondakinen bilketak bizitegi eraikin handietako biztanleei eragiten die. Lurraldeko bizileku kolektibo trinkoena duten hiri edo herrietan plantan ezartzen da. Hedapena bi urratsetan egiten da:

• 2026ko urriaren 5etik goiti, Donibane Lohizunen, Hendaian, Urruñan eta Ziburun;
• 2027ko hasieran, Angelu, Baiona, Bidarte, Bokale, Hiriburu eta Miarritzen.

Bilketa honen eraginpeko biztanleek Euskal Hirigune Elkargoaren gutun bat errezibituko dute etxean, zerbitzua abiatu baino lehen.

Zer janari-hondakin bereiz daitezke?

Onartzen dira:

• fruitu eta barazkien zurikinak;
• apairu-hondarrak;
• estalki gabeko eta epemugaz kanpoko elikagaiak;
• kafe-hondakinak eta paperezko iragazkiak;
• te zakutxoak;
• arroltze oskolak.
• ostra, muskuilu eta bestelako itsaskien oskolak;
• landare-hondakinak (belar moztua, hostoak, adarrak);
• likidoak;
• estalkiak.

Ez dira onartzen:

Manu guziak oroitaraziak dira zure zegoan eta gutunarekin batean igorritako edo gure webgunean deskarga daitekeen bereizketa-txostenean.

Aholku baliosa: ezar ezazu egunkari-paper, xukatzeko paper edo kraft paper pixka bat zegoaren hondoan, hezetasuna xurgatu eta isurtzeak saihesteko.

Zer gertatzen da nire janari-hondakinekin?

Bilketako langileek astean behin edo bitan esku hartzen dute edukiontziak husteko. Ekipamendu horiek bereziki diseinatu dira usainak, isuriak edo kaltegarrien presentzia mugatzeko.

Ondotik, janari-hondakinak Mendixkako balorizazio-gunera eramaten dira, Sarrikotapera. Han, arauen araberako konpost bilakatzen dira, eta konpost hori laborantzako lurrak aberasteko erabiliko da. Zure janari-hondakinak bereiziz, beraz, zuzenean parte hartzen duzu tokiko laborantzako baliabide balio bat sortzen.