Episòdi 4 : Dab Color Cambe, la jòga d'ua harda d'ostau ecologic
A Sent Joan de Lutz, l'enterpresa Color Cambe qu'incarna ua conviccion hòrta : provar que's pòt crear harda d'ostau au còp beròi, san e respectuós de la planeta. Au son cap, Thierry Bonhomme, enterprenedor passionat, qu'a hèit cambe ua matèria d'aviéner.
Actualizat lo : 15 October 2025
Ròse deus Sables, Blu de Japon, Tèrra de Toscana… dens lo talhèr luzien de Color Cambe, los colorits aus noms poetics que's declinan suus teishuts . « beròi e deu san », qu'arridòla Thierry Bonhomme qui s'ei lançat un challenge dotze ans a : desvolopar harda d'ostau de qualitat a partir de fibra de cambe. Un desfís estranh ? Pas tant qu'aquò quan se coneish lo trajècte exigent d'aqueth ancian industriau, estèta, passat per divèrs mestièrs e enterpresas, sovent en ligam dab l'obratge beròi e los saber-har d'antan.
Lo cambe : ua fibra oblidada
La descliquetada que s'opèra a la lectura d'un libe de l'autor american Jack Herer. « Qu'i explicava l'istòria deu cambe e lo camp de las aplicacions possiblas. » De l'estamperia de Gutenberg, aus tablèus de Van Gogh en passant per la corderia reiau de Rochefort, lo cambe qu'ei longtemps estat ua matèria immancabla . « Que'm soi demandat com s'avèva podut gomar de la nosta memòria collectiva ua planta dab autant de potenciau despuish 900 ans », que s'estona Thierry Bonhomme . Entà l'enterprenedor, « lo cambe qu'entalha totas las casas de l'ecologia ». Pas de pesticida, ni de fitosanitari entà la soa produccion, qu'ei en mei antibacterian, antifongic, termoregulator, hypoallergénique… Las soas proprietats que responen a enjòcs de santat publica . « l'òmi que passa un tèrç de la soa vita au lheit . En dromint, las vias respiratòrias que son au contacte dirècte de la harda . Méter suu cambe que pòt garantir ua vita mei sana », ce afirma. Qu'ei aqueth constat qui ac possa a repréner Color Cambe, alavetz basada a Lion, entà ne har ua mèrca dedicada a las beròjas fibras naturaus, cambe e lin, associada a un saber-har locau.
Ua produccion locau e respectuosa
Lo hiu, crompat en França o en Euròpa, qu'ei purmèr teishut dens los Vòges . Los pans de teishuts que son puish acaminats e transformats ací a País Basco. « la tintura, l'ennoblissement e la confeccion petita sus mesura que's hèn dens los nostes locaus a Sent Joan de Lutz e Urrugne. Pas mei d'80 kg per dia. » L'enterpresa qu'a desvolopat en intèrne un procediment unic de tintura e de finicion « 0% » : « nat produit toxic, ni perturbator endocrinian, ni metaus pesucs », qu'explica Thierry Bonhomme . Metut au punt peu son collaborator Gilles, hòrt de 35 ans d'experiéncia, aqueth procediment que garanteish un produit au còp san entau consumeire e respectuós de l'environament.
Aute atot : ací, los banhs de tintura que son cauhats a la vapor dens de granas tinas çò qui permet de redusir las consomacions d'energia mes tanben de reciclar los regets d'aiga dens los talhèrs. « Gràcias ad aqueth sistèma, las consomacions d'aiga e d'energia que son redusidas de mieitat cap a ua tintura classica », que soslinha lo dirigent . La harda qu'ei puish assoplida gràcias a ua maquina performanta raperant los gèstes ancians : « drin a la faiçon de çò qui hasèvan las nostas mairbonas quan batèn la harda. » Lo quite embalatge intègre deus materiaus reciclats. A l'aviéner, qu'aimaré anar cap tà ua energia 100% descarbonada en installant panèus fotovoltaïcs suu teit deu talhèr.
Relançar ua cordèra en França
Au delà de la soa enterpresa, Thierry Bonhomme qu'ambiciona de tornar a la cordèra cambe textile las soas letras de noblesa. Dab l'associacion « Cambe e lin bio » qui a creada, que voleré relançar ua produccion en França. « Uei, ne demora pas que quate teishenèrs entà la largor grana en França e tres filateurs en Euròpa. 80 % de las fibras beròjas que parteishen en China e en Etiopia entà i estar transformadas. » La soa ambicion : demostrar que's pòt crear a País Basco, e mei largament en França, ua cordèra duradissa, locau e innovanta. « lo beròi e lo san que pòden enqüèra foncionar, quitament pontuaument de la fast fashion », ce concludeish.