Episòdi 4 – Quan lo tresau atge se viu en partatge
L'associacion Gurekin que desvolòpa abitats inclusius entà seniors a País Basco . Ua solucion entà copar l'isolament de las personas atjadas e los mantiéner en activitat. Los colocataris deu prumèr ostau obèrt a Urt que'ns contan la lor vita navèra .
Actualizat lo : 3 July 2025
Vielhir sols, plan drin entad eths ! A 78 e 82 ans, Jipé e Vivou, com s'escaissan, qu'an causit de víver en collectivitat. Sheis mes a, qu'an quitat la lor anciana abitacion entà emménager ací, a Urt, dens lo prumèr ostau partatjat entà seniors de País Basco.
Ua alternativa a l'EHPAD
Qu'ei Annabelle Pachon Trouche, ua anciana animatora au Centre Sociau Marie Pia de Biàrritz, qui ei a l'origina deu projècte. En 2018, que crea l'associacion Gurekin dab l'idèa de bastir abitats on las personas atjadas poscan víver amassa en gardant la lor independéncia. « N'ei pas un EHPAD. Los abitants que son tots autonòmes o semi autonòmes, precisa lo son president, Xabi Landart. Mes ne's vien pas tanpòc simplament entà dispausar d'un lotjament. » Lo « víver-amassa » qu'ei a la basa de la desmarcha de Gurekin . Los futurs ocupants que son implicats autanlèu la genèsi deu projècte entà crear « ostaus qui'us semblan e on se senten a lor », qu'explica Xabi Landart . Pendent mei de dus ans, los participants a l'experimentacion qu'an atau podut soscar au lor lòc de vita ideau, concéber l'amainatjament deus lors apartaments e escríver las règlas de vita comunas qui an consignadas dens un espés quasernet, lo lor « Projècte de Vita Sociau e Partatjada ». « Aquò que ns'a permetut d'apréner a nosauts conéisher e nse méter d'acòrd sus la faiçon dont se volèva coabitar », que conta Vivou .
Ua familha navèra
A la villa Jeanne, cada pensionari que dispausa deu son pròpi apartament . T2 modèrnes e foncionaus on pòden víver de faiçon independenta. Lo quotidian que's hè dens lo respècte deu ritme de cadun. Pas d'oraris impausats, los logataris que son liures d'anar e viéner com volhan. « En generau, que'ns retrobam lo matin entà béver lo cafè, que conta Jipé, en mostrant la pèça grana a víver on pòden cosinar amassa, lavar la lor harda, espiar la television o simplament discutir. Que'ns contam las nostas vitas, que's parla de tot. » Entà Vivou, qui abitava sola dens un ostau a Biàrritz après lo decès deu son marit, qu'ei un cambiament de decòr radicau . « Acerà, n'avèvi pas arrés sus qui comptar. Ací, que'm senti plan e en securitat . » Dab los nau autes colocataris, qu'a recreat ua familha petita, « la soa cousinade », com l'apèra. Jipé qu'abonda : « Que's hè tots atencion los uns aus autes, òm si enteraida hèra ! »
Encoratjar lo ben vielhir
Dab l'ajuda deus tres salariats de l'associacion presents sus plaça, los residents que compausan cada setmana la planificacion de las activitats dab dus talhèrs participatius per mes qui amassa los 10 séniors. « Que'us sollicitam au maximum entà que demoren autonòmes lo mei longtemps possible e que vielheishen dignament », qu'explique Xabi Landart . Talhèr cosina, sortida au mercat, vueit-solèrs, ortalèr... las idèas ne mancan pas . « la setmana darrèra, que s'a convidat tots los abitants deu quartièr a ua jornada jòcs. C’b'èra geniau ! Que s'a podut apréner a mélher se conéisher », que rapòrta Jipé . Aus visitaires curiós, qu'ei tostemps encantat d'obrir las pòrtas de la lor « ostau testimòni ». Entad arren au monde, ne cambiaré pas vita . « Qu'ei ‘the plaça to be’ ací, qu'ei enqüèra mélher que çò qui s'avèva imaginat ! » Gràcias au concors de l'arrendador sociau lo CÒTH, « qui a suu pic credut a la nosta idèa », que tien a soslinhar Xabi Landart. Los prètz de las locacions que demoran plan abordablas, enter 550 e 1140 euros per mes segon los revienuts deus beneficiaris. Qu'ei tres còps mensh car qu'en ostau de retirada, quitament si las despensas correntas (alimentacion, suenhs) ne son pas inclús .
Dus autes ostaus partatjadas que vieneràn a la lutz a Hasparren a la fin de 2026 e Urcueit au començar de 2027. Pròva qui lo concèpte sedusit, « uei, que son las comunas qui vienen a nosautas entà montar projèctes », que's regaudeish Xabi Landart . Entà se poder portar candidat, las personas interessadas que deven estar autonòmas e atjadas d'au mensh 65 ans. plaças que son enqüèra disponiblas .
Senior/estudiant : ua colocacion ganhant-ganhant
Entà ajudar los estudiants a trobar un lotjament a País Basco, l'Ofici 64 de l'Abitat qu'a imaginat ua formula originau : abitar dab un senior ! Lo principi qu'ei simple : aus sons logataris de mei de 60 ans qui dispausan d'ua cramba liura a lor, l'arrendador que prepausa de la devath-logar a un estudiant o a un sasonèr de mensh de 30 ans, en contrapartida d'un loguèr moderat (enter 100 e 160 euros per mes). L'Ofici 64 de l'Abitat que s'aucupa deu contracte de locacion e ajuda l'arcuelhent a trobar lo colocatari qui'u correspon. L'aubergament que's hè a la carta, sus ua annada escolara completa o deus periòdes mei corts. Entà Étienne, qui arcuelh Medhi pendent l'estiu, qu'ei purmèr « un gèste de solidaritat de cap a la joenessa » mes tanben un mejan entad eth de copar la solitud e non pas demorar « lo vielh òmi dens la soa cauna », com ac ditz en arridolant. Gràcias ad aqueth sistèma, l'estudiant joen en informatica que'u poirà demorar tribalhar a País Basco en plea sason estivau, un periòde on ei particularament dificile de's lotjar. Lançat en 2023, lo dispositiu qu'a dejà permetut 16 co-aubergaments sia 1300 nueitadas. L'arrendador que lança un aperet a las enterpresas locaus entà trobar navèths candidats.
Mei d'informacions suu site Qu'interna Ofici 64 o per corric a co-hebergement@office64.fr