Episòdi 4 – Que montan sus scèna entà har tombar los prejutjats
Guidats per l'empontaira Amaia Hennebutte, de las personas en situacion de handicap o en sofriment mentau qu'an creat lo lor pròpi espectacle . Que jogavan ua darrèra representacion a Sent-Pée-sus-Nivelle. L'epilògue d'ua experiéncia qui'us a pregondament transformats.
Actualizat lo : 12 December 2025
Aqueth espectacle, qu'ei lo lor exutòri . Un espaci de libertat dens lo quau contan los lors trajèctes de vita bonhats, las dificultats deu handicap, l'espiar e los jutjaments pas tostemps benvolents qui pòrtan sus eths la societat. Daubuns que sòfren de malaudias mentaus, de depression, autas, après un accident de la vita o pr'amor d'un handicap de neishença, qu'encontran dificultats a marchar, a bolegar o quitament a parlar.
Ua tropa deu boca-a-aurelha
Aqueth diluns vrèspe, davant ua sala hornida a Sent-Pée-sus-Nivelle, que jògan entau darrèr còp . La fin d'ua aventura de près de dus ans qui a debutat « drin per asard, au gres deus encontres », que conta la soa iniciatora Amaia Hennebutte . Au cap de la companhia Kiribil, aquera figura de la scèna artistica basca que tribalha despuish de nombrosas annadas dab los publics aluenhats de la cultura. « En 2023, Kiribil qu'animava deus talhèrs cada setmana au Cafécito a Baiona, un cafè inclusiu qui ajuda las personas qui sòfren de trobles mentaus o d'isolament. Que's hasèva un drin de tot, de las arts plasticas, deu teatre, de l'expression corporau, de la dança. » Au briu deu temps, ua tropa petita de fidèlas que's forma a l'entorn deu projècte e que pren gost a l'exercici . « Que s'obrivan e qu'avèvan de mei en mei hidança en eths. Qu'ei atau qu'ei neishuda l'enveja de montar Har-Eman (NDRL : Préner-Balhar en basco). » L'espectacle qu'ei purmèr jogat a l'airejada a Baiona abans d'èste adaptat sus scèna, a Biàrritz e Sent-Pée-sus-Nivelle.
Lo futur Artus
La proessa qu'ei a l'imatge de la companhia : pigalhada, estranha, engatjada, sensibla. Un méli-mélo artistic on cadun que s'exprimeish a la soa faiçon per la poesia, l'umor, lo mime, la dança, la musica o lo cant, dab de hiu conductor « aquera idèa deu ligam. Lo ligam qui'ns religa mes tanben lo ligam qui entrava », que descriu Amaia Hennebutte . Entà Tristan, l'aventura Har-Eman qu'ei estada ua renaishença . Operat deu cervèth a 16 ans pr'amor d'ua malformacion, lo joen trentenari que conta lo son trajècte e las dificultats deu son quotidian dens un one man espectacle caustic, « com Artus o Jérémy Ferrari », las soas idòlas. La scèna que l'a tornat hidança e que sauneja adara de plear sol de las salas dens tot l'Exagòne. « Dilhèu pas l'Olympia, mes quasi ! » Yvonne, era, qu'aimaré véder cambiar l'espiar de las gents suu handicap. Ataca d'un càncer, que viu dab un deambulader . Un objècte qui'u vau a còps de las trufandisas qui compren pas. Suus pòsts, que dança, que bolega e que canta entà se reapropriar aqueth còs qui la hè sofrir e mostrar qu'ei autant capabla que los autes. « Dens la vertadèra vita, las personas qui crotzi que hèn la grimaça . Aquí, que tornan partir dab l'arridolet », qu'aprècia la sexagenària . Qu'arrèsta drin l'après, quan la tropa petita se va separar. Qu'aimaré contunhar a har teatre de baloard o de la dança « mes dens un endret qui sia benvolent, com ací. »
L'experiéncia qui an viscuda amassa que demòstra « lo poder transformador de l'art », que defen Amaia Hennebutte . « Qui òm sia mainatge, vielh, malaut o aquò rai, quan se dèisha parlar la soa amna creatora, aquò que ns'ajuda a anar mélher. » Com dab parvolets o deus refugiats, dab qui a avut lo parat de tribalhar, qu'aima aqueth lengatge de « còr a còr » mes tanben la lor creativitat hòla « shens los filtres e las barrèras qui ns'impausa la societat. » La cortina tirada, que contunharà de gardar un uelh atencionat suus sons protegits entà que pèrdian pas aqueth ligam preciós qui an creat. En març vienent, que's retrobaràn pendent ua setmana entà imaginar un espectacle inclusiu dab escolans deu collègi Arretxea de Sent-Pée-sus-Nivelle. Dab tostemps l'art com junhent.