Episòdi 5 - Lo basco au còr de la recèrca en lingüistica
En deceme, ua cadièra de lingüistica experimentau en euskara qu'ei estada lançada dens lo centre de recèrcas IKER a Baiona. La cercaira Arrate Isasi-Isasmendi qu'i analisarà la faiçon dont los mainatges aquereishen ua o mantua lenga en foncion deu lor environament, dab procediments innovants taus com l'électroencéphalographie. Encontre.
Actualizat lo : 9 May 2025
En qué aquera cadièra de lingüistica experimentau ei novatora ?
Qu'ei lo prumèr còp qui estudiaram l'aquisicion deu lengatge en prenent en compte la lenga basca e la lenga francesa especificament, atau com lengas de la region. Dens lo monde, autes grops de recèrca que prenen en compte lo plurilingüisme e qu'analisan mei d'ua lenga, mes ací, qu'estudiaram las diferéncias au nivèu gramaticau e fonetic . E la faiçon dont lo mainatge aquereish aqueras coneishenças lingüisticas dens aqueth environament. Qu'ei aqueth apròchi qui ei novatora.
Auta originalitat, dens l'encastre de las vòstas recèrcas, que metetz a profieit la vòsta expertesa en matèria de metòdes experimentaus taus com l'électroencéphalographie, lo seguit ocular. Que'u nse Podetz explicar ?
Aqueras tecnicas que son comunas en psicolingüistica (disciplina combinant la psicologia e la lingüistica entà estudiar l'emplec deu lengatge, Ndlr) e en neurolingüistica. Que son utilizadas per divèrs laboratòris, dont lo noste dens l'encastre d'aqueth estudi.
Dab l'électroencéphalographie, que podem véder com la lenga opèra dens lo cervèth, au nivèu neuronau. Aquò que balha ua informacion mei precisa, sustot s'agint de mainadas en baish atge qui parlan pas enqüèra, mes que comprenen dejà . Aquera tecnica que permet donc de véder lo desvolopament de la lenga dens lo cervèth.
La tecnica oculara dita oculométrie « eye tracking » en anglés que serà egaument usitada . En enregistrant los movements visuaus de la pupilla, que's pòt distinguir lo nivèu d'atencion deus mainatges.
Quaus seràn los èishs de recèrcas perseguits ?
En mei d'estudiar la faiçon dont los mainatges aprenen lo basco e lo francés, qu'exploraram egaument la faiçon dont los adultes bilingües tractan lo basco. Aquò que'ns permeterà d'aver ua comparason mes egaument d'estudiar com los adultes procedeishen dab autes avent un nivèu d'aprendissatge diferent.
Fins aquí, las recèrcas experimentaus que portavan mei sus locutors monolingües de lengas largament espandidas (anglés, lengas indoeuropèas). Aqueth estudi qu'ei ua faiçon de reméter en perspectiva l'euskara ?
En efèit, la màger partida deus estudis dejà miats que la son estadas dab l'anglés, lo francés, l'espanhòu, l'alemand… Qu'i a avut quauques estudis miats peu passat, per exemple aquera engatjada peu basco Center òm Cognicion, Brain and Language, lo centre de recèrca internacionau
e pluridisciplinària suu cervèth, la cognicion e lo lengatge situat a Sent Sebastian, mes qu'èra mei sus aspèctes psicologics, pas lingüistics. O fin finau per grops de recèrca de l'Universitat de País Basco (UPV/EHU) de la facultat de Vitòria, qui an realizat estudis sustot concentrats sus la lenga basca cap a l'espanhòu.
Lo tribalh qui serà miat ací que serà mei especific e mei centrat sus la lenga basca, en relacion e en comparason dab las lengas de la region.
Quant de temps que durarà aqueth estudi e quau ne serà la finalitat ?
Dens cadun deus dus maines d'estudis, que miaram tribalhs de recèrcas de sheis mes a un an cadun. Mantua experiéncia que serà donc miadas dens las ikastolas, las escòlas bilinguas… Entà liurar prumèrs resultats, qu'esperaram d'aver miat ueit experiéncias, sia a la sortida d'aquera prumèra fasa d'estudis, dens cinc ans.
A tèrme, lo noste estudi que servirà aus cercaires, entà abondar çò qui's hè au nivèu internacionau en matèria de lingüistica e de plurilingüisme, mes tanben enriquir las coneishenças a l'entorn de l'aquisicion de la lenga. Mei locaument, aquò que servirà aus ensenhaires, aus parents, aus responsables qui òbran en matèria de politicas lingüisticas, taus com la Comunautat d'aglomeracion País Basco…
Quaus seràn los autes apòrts esperats ?
Per las nostas recèrcas, qu'estudiaram egaument lo desvolopament lingüistic dens l'environament multilingüe de Baiona, atau com region Novèla Aquitània. Ací, ua diversitat lingüistica que s'exprimeish dab lo gascon, l'espanhòu, e l'ensemble de las autas lengas qui hèn la riquessa, la diversitat lingüistica e culturau d'aqueth territòri. L'atencion que serà … egaument portada sus aqueras lengas
IKER, un centre de recèrcas de referéncia
IKER, qu'ei « lo » centre de recèrca sus la lenga e los tèxtes bascos. Rodat au còr deu Castèth-Nau a Baiona, qu'ei l'ua de las pèças mèstas deu famós campus de Niva. Unitat mixta de Recèrca (UMR), IKER que compta entà organismes de tutèla lo Centre Nacionau de la Recèrca Scientifica (CNRS), l'Universitat Bordèu Montaigne e l'Universitat de Pau e deus País d'Ador (UPPA). Qu'ei díser . Lo laboratòri que constitueish la sola estructura especializada dens lo maine deus estudis bascos en França. Que regropa especialistas de la lenga basca, de l'occitan e deu breton, cercaires e cercairas deu CNRS e ensenhaires-cercaires e ensenhairas-cercairas de l'Universitat Bordèu Montaigne e e de l'UPPA que'n pòsta . L'unitat, succedint a ua URA (Bordèu 3), qu'estó establida dens lo son estatut actuau en 1999, a l'iniciativa deu CNRS, entà regropar e de balhar ua visibilitat aus estudis bascos en França. Uei, que representa un partenari immancable entà las estructuras interessadas e implicadas dens aqueth maine en Euròpa, sustot en Espanha, atau com aus Estats Units e a Canadà.