« lo pluralisme agricòla de País Basco qu'ei un lhevader poderós de transformacion »

Marion Charbonneau qu'ei doctora en geografia a l'Universitat de Pau e deus País d'Ador (UPPA). Qu'estúdia sustot la faiçon dont las politicas publicas locaus sostienen la transicion vèrmes de las practicas mei duradissas e agroécologiques. Çò que hè l'especificitat basca, que ditzera, qu'ei aquera capacitat a har emergir e institucionalizar projèctes collectius nombrós pensats per e entau territòri.

Actualizat lo : 7 November 2025

Qu'avetz estudiat la diversitat deus modèles agricòlas a País Basco. Qué revèla ?

Lo pluralisme agricòla n'ei pas pròpi a País Basco, mes ací, qu'ei particularament desvolopat e ancian, puishque daubuas iniciativas remontan a las annadas 1970. collectius qu'an hèit emergir de las alternativas hòrtas e especificas au par de las tendéncias nacionaus : bòrdas nombrosas e a « talha umana », mei autonòmas, valorizant l'origina deus produits e adaptadas a las especificitats bascas. Daubuns qu'an quitament, plan de d'òra, portat la defensa de produits de qualitat e ecologicas. Çò que hè l'especificitat basca, qu'ei aquera capacitat a har emergir e institucionalizar projèctes collectius nombrós pensats per e entau territòri.

Aqueths modèles e coexisteishen en armonia ?

Tots los actors ne partatjan pas las medishas prioritats e futurs desirats. Sustot, tots n'an pas la medisha plaça . Dens los modèles dits « alternatius », quitament si las nòrmas productivas coconstruites e lo sens balhat a l'accion collectiva ne son pas tostemps identicas, que's retròba de las valors comunas : enveja de tribalhar autament, de tornar sens au mestièr, de respectar mei l'environament, de retisser deu ligam dab lo territòri. Aquera pluralitat qu'ei ua riquessa . Que permet a cadun de trobar la soa plaça, de respóner a diferentas visions, de s'adreçar a ua diversitat d'actors, de ciutadans, de consumeires. E tanben de s'unir quan cau deféner ua vision comuna de l'agricultura.

Aqueth pluralisme e ei un lhevader entà la transicion agricòla ?

A País Basco quiò, incontestablament. Purmèr pr'amor que despassa la sola relocalizacion de l'alimentacion o ua simpla adaptacion deu modèle de la segonda revolucion agricòla : qu'engatja un vertadèr retorn a las especificitats locaus e ua agricultura mei respectuosa de l'environament. Aquò que passa per la revalorizacion de las semenças locaus, de l'autonomia e deus saber-har paisans, deus ligams hòrts enter productors, restaurators, elegits o associacions, mes tanben a la tèrra... Que son projèctes agricòlas qui's limitan pas a un sector precís, soscats collectivament, qui repensan l'agricultura com un hèra comun e que tornan poder d'agir au territòri e a l'agricultor. Aqueth pluralisme que constitueish un motor preciós de transicion .

L'agricultura basca en quauquas chifras

  • 3777 qu'ei lo nombre d'espleitacions agricòlas recensadas a País Basco .
  • 35% de las bòrdas de País Basco que son consideradas com bòrdas petitas.
  • 60% de las espleitacions que son engatjadas dens desmarchas collectivas de qualitat (AOC, AOP, bio, etc). 11% que son en Agricultura biologica .
  • 24% de las bòrdas que comercializan-los lors produits en circuit cort .
  • 74% de la produccion agricòla que correspon a neurissatge .
  • 31% deus caps d'espleitacions que son hemnas sia 1446 agricultoras.

Un portau entà tot saber sus l'agricultura locau

Entà perméter a tots de plan conéisher l'agricultura de País Basco, la platafòrma ZABAL que met a disposicion un portau de dadas obèrtas . Que s'i retròba cartas, dadas sus las culturas, susfàcias e resultats economics deu territòri. 

Descobrir lo portau Zabal