L'agroalimentari a País Basco
Predominant en País Basco interior, l'agroalimentari qu'ei particularament representat per las cordèras que pèish, lèit, confiseria e peish. Dab un panèl de mei de 200 enterpresas, l'industria agro-alimentària que representa haut o baish 3 000 emplecs a País Basco, sia près de 24% deu sector industriau.
Actualizat lo : 17 February 2026
Panorama de las Industrias Agroalimentàrias a País Basco
Las industrias agroalimentàrias (en abracat IAA) que son actors estructurants deu noste territòri en ligam estret dab los agricultors de las zònas ruraus. Que transforman las matèrias prumèras sortidas de l'agricultura, deu neurissatge o de la pesca en produits alimentaris.
Los principaus sectors de transformacion agroalimentària a País Basco que son :
- La fabricacion de produits leitèrs ;
- La transformacion e salasons de carn, la preparacion de produits a basa de carn ;
- La transformacion e conservacion de peishs ;
- La transformacion e conservacion de hruts e legumes ;
- La fabricacion de produsits panisseria-pastisseria e pastas alimentàrias ;
- La fabricacion de cacau, chocolat e de produits de confiseria, de tè, de cafè ;
- La fabricacion de bevendas de tipe cervesas, liquors, vins.
Las enterpresas de transformacion agroalimentària que son au còp :
- de las enterpresas intermediàrias enter 250 e 5000 salariats ;
- de las petitas e mejanas enterpresas enter 10 e 250 salariats ;
- deus plan petits enterpresas < 10 salariats ;
- de las cooperativas formadas a l'entorn d'agricultors aderents dens las cordèras de la carn, de la lèit, de la cereala.
Cada tipe d'estructura que jòga un ròtle especific dens la cadena de valor, contribuant a la diversitat e a la riquessa deus produits a hòrta reputacion.
Las enterpresas agroalimentàrias que son un pielar de l'economia basca, qui s'agesca de granas estructuras com de petitas. Que crean emplecs locaus, qu'estimulan lo torisme gastronomic e que contribuan a la dinamizacion de las zònas ruraus .
Los produits transformats a País Basco que son vectors de tradicion e de patrimòni qui ahorteishen l'atractivitat de la region.
Las atrunas d'abatatge
Despuish la soa creacion, la collectivitat territoriau de País Basco qu'exerceish activament la soa competéncia de desvolopament economic, sustot en intervienent dens la gestion e l'espleitacion deus tuaders.
La Comunautat País Basco que pòrta lo son sostien a las atrunas d'abatatge deu territòri, tant per la soa responsabilitat de proprietària qui en acompanhant ua reflexion estructuranta sus l'estrategia globau d'aqueras atrunas suu territòri.
Aquera gestion que permet de sostiéner los neuridors locaus en los auherint de las infrastructuras adaptadas e de proximitat entà l'abatatge deus lors animaus. Las atrunas d'abatatge que representan un malhon essenciau enter lo miei agricòla deu neurissatge e la valorizacion de la produccion de carn locau.
En sostienent los tuaders, la collectivitat que pòt tanben jogar un ròtle dens la regulacion deus prètz, assegurant ua justa remuneracion deus neuridors en mantienent prètz abordables entaus consumeires. Aquò que favoriza l'accès deus productors petits aus mercats locaus e regionaus .
Los tuaders deu territòri de País Basco que jògan un ròtle centrau dens divèrsas activitats economicas locaus, sostienent non solament la cordèra de produccion bordièra, mes tanben l'artisanat e lo teishut agroalimentari. Au demiei de las activitats economicas dirèctament ligadas aus tuaders, que retrobam :
- la produccion bordièra : près de 50 % de las installacions agricòlas de País Basco que son espleitacions bordièras qui benefícian dirèctament deus servicis deus tuaders. Los tuaders que permeten aus agricultors de valorizar la lor produccion en transformant dirèctament los lors animaus en produits acabats o semifenits,
- l'artisanat : l'ensemble deus mestièrs de boca ligats a la carn (carnisseria-carnsaladeria aprestaire),
- lo teishut agroalimentari de País Basco valorizant la carn taus com talhèrs de que copa, los salaisonniers e conserveurs, los grossistas ne carn.
País Basco qu'ei un territòri dab ua organizacion remarcabla en matèria d'atruna d'abatatge. Lo territòri que possedeish 3 tuaders dits de proximitat e qui son multi-espècias dab estructuracions juridicas especificas :
- Tuader d'Anglet (16 000 Tonas) : proprietat de la Comunautat País Basco e espleitacion per un balh comerciau peu grop BIGARD ;
- Tuader deu País de Sola a Maulion (3200 Tonas) : proprietat e espleitacion per la regia dotada de la personalitat juridica e autonomia financèra de la Comunautat País Basco ;
- Tuader intercomunau de Sent Jan-Pè-de-Pòrt (3000 T): proprietat e espleitacion peu SIVU Amainatjament gestion Tuader Sent Jan-Pè-de-Pòrt a lo quau adereishen 44 comunas deus pòles territoriaus de Garazi-Baigorri e d'Iholdi-Oztibarre.
Las desmarchas qualitat
A País Basco, las produccions agricòlas e locaus valorizadas per la transformacion bordièra o agroalimentari que son en majoritat engatjadas dens desmarchas de qualitat .
Aqueras desmarchas de qualitat qu'includeishen labèls e certificacions qui asseguran la traçabilitat, la qualitat e l'origina deus produits. Egaument aqueras desmarchas que jògan un ròtle important dens lo desvolopament deus practics agroécologiques.
A País Basco, que retrobam las Siglas Oficiaus de Qualitat e d'Origina (SIQO) seguents :
- AOP (Apellacion d'Origina Protegida) com :
- Lo hormatge Aussau-Iraty, que benefícia de l'AOP, garantint la soa origina e lo son metòde de produccion tradicionau ;
- Lo piment d'Espelette, qu'ei egaument protegit per ua AOP ;
- L'AOP que pèish fresca e cambajon Kintoa ;
- L'AOP vins d'Irouléguy.
- IGP (Indicacion Geografica Protegida) :
- Lo cambajon de Baiona, qu'ei reconeishut per ua IGP qui assegura la soa qualitat e lo son ligam dab la region de produccion ;
- L'anhèth de lèit deus Pirenèus, que benefícia de l'IGP .
- Labèl Roi :
- Daubuns produits, com la poralha bordièra de País Basco, que pòden obtiéner lo Labèl Roi, garantint ua qualitat superiora.
- Biò (Agricultura Biologica) :
- De nombrosas espleitacions que s'engatjan egaument dens l'agricultura biologica, produsint hruta, legumes e autes produits alimentaris certificats bio.
Aqueras desmarchas de qualitat que permeten de valorizar las produccions locaus, de garantir aus consumeires deus produits autentics e de hauta qualitat, e de sostiéner l'economia locau e los saber-har tradicionaus.