Qu'estàuvii l'aiga en ortalatge e arboricultura

De nombrosas rasons que pòden possar los espleitadors a s'interrogar sus la gestion de l'aiga sus la lor bòrda : preservacion de las ressorsas en aiga, reduccion de l'utilizacion d'aiga bevedera, impacte sus la proessa de l'espleitacion, prèmi de l'aiga bevedera, etc. Las solucions que pòden variar segon l'activitat (maraichage, neurissatge, arboricultura, granas culturas, etc.) e l'amainatjament de la bòrda (susfàcias de teuladas disponiblas, sèrras).

Actualizat lo : 12 February 2026

Euskaraz irakurri

La recuperacion e l'estocatge d'aiga de ploja

Los mòdes de recuperacion d'aiga de ploja sus la bòrda :

  • Recuperacion de las teuladas deus bastiments agricòlas : méter en plaça agaus dab devarada de gotèrs, e sistèma d'estocatge ;
  • Recuperacion de las sèrras « tunèl simple » : méter en plaça varats d'evacuacion de las aigas enter duas sèrras tunèls e sistèma d'estocatge;
  • Recuperacion de las sèrras « bitunnel » o « multi capèra » : installacion d'agaus dab devarada de gotèrs, dren, e sistèma d'estocatge. Sus ua sèrra multi capèra de 1 500 m2, qu'ei possible de recuperar haut o baish 800 m3d'aiga per an.

Los sistèmas d'estocatge existent : 

  • Las pòchas plegadissas ;
  • Los bacins d'estocatge ;
  • Las tinas.

En imatges

Illustration 1
Illustration 1 : Poches souples de 9 m3 pour le stockage d'eau de pluie pour l'irrigation dans une serre de plants @CAPB
Illustration 2
Illustration 2 : Bassin de stockage d'eau de pluie pour l'irrigation maraîchère CAPB
Illustration 3
Illustration 3 : Poche souple de récupération d'eau de pluie Les jardins de Harda à ustaritz

Pompatge en estanh o en arriu

Tà çò de la reglamentacion : 

  • Si lo prelevament eiinferior a 1000 m3, n'ei pas sosmetut a ua demanda d'autorizacion.Totun, entà securizar lo prelevament en cas de contròle, que podetz declarar lo vòste pompatge en enviant un email a la DDTM :ddtm-eaupyrenees-atlantiques.gouvfren declarant :
    • Nom deu cors d'aiga, dab autan possible emplaçament deu prelevament sus ua carta ;
    • Tipe de cultura a irrigar e susfàcia ;
    • Volume qui pensatz prelevar per an e periòde de l'annada (de mai a seteme per exemple).
  • Si lo prelevament ei superior a 1000 m3, ua demanda d'autorizacion de prelevament a realizar au près deu gropament deus irrigants (document a telecargar ací devath).
  • Que devetz installar un comptader d'aiga, entà seguir la vòsta consomacion e poder assabentar la polícia de l'aiga en cas de contròle. 

Important : que devetz mantiéner dens lo cors d'aiga, en aval deu vòste prelevament, un debit sufisent entà garantir a contunhar la vita, la circulacion e la reproduccion de las espècias presentas.

Tà çò de l'amainatjament :

  • Mesurar lo desnivèu entà calcular la pèrta de pression (1 bar tots los 10 mètres de desnivèu) ;
  • Prevéder un acès entà la pompa e lo filtre ; 
  • Entà l'estanh, prevéder lo netejatge e la vueitança (véder la reglamentacion locau sus la gestion d'un estanh) ;
  • Si creacion d'ua pro, s'assabentar au près de la reglamentacion locau.

Documents a telecargar : 

Lo horadatge

  • Demanda d'autorizacion obligatòria a la DDTM (formulari a telecargar ací devath) ;
  • Declarar los prelevament au gropament deus irrigants (formulari a telecargar ací devath) ;
  • Prevéder un horadatge d'ensai entà conéisher la pregondor e lo debit. Si lo debit instantanèu ei pas sufisent (< 6M3per òra), besonh d'estocatge d'aiga (bacin, pòcha o tinas). Un exemple de tipe horadatge qu'ei a telecargar au hons de pagina ;
  • Prevéder un acès entà la pompa e lo filtre ;
  • Installar un comptader d'aiga : qu'ei obligatòri de declarar la soa consomacion annau ;
  • Còst mejan : 200 a 250€ per mètre linear.

Documents a telecargar :

Reütilizacion de las aigas de lavatge de legumes

  • Que cau estimar la quantitat d'aiga bevedera utilizada entà netejar los legumes en maraichage diversificat : de 50 a 100 m3/an ;
  • Necessitat entà la recuperar d'installar un espiar dab un sistèma d'evacuacion cap au bacin d'irrigacion.

L'aiga bevedera

  • Privilegiar l'aiga bevedera com darrèr recors entà l'irrigacion : preservacion de la ressorsa en periòde de tension en estiu, mes tanben ganh economic.
  • Installar un comptader verd agricòla : que permet l'exoneracion de la partida assaniment ;
  • Declarar aqueth comptader a la Comunautat País Basco entàobtiéner la tarificacion diferenciada agricòla;
  • Si utilizatz un mix d'aiga entà l'irrigacion (aiga de ploja, de horadatge, de hont en mei de l'aiga bevedera), atencion a plan installar un disconnecteur entà evitar tot retorn d'aiga.

Com optimizar l'irrigacion sus la mea bòrda ?

Calcular los besonhs en aiga de l'espleitacion

  • La susfàcia totau cultivada e lo besonh en aiga au pic d'estiu (au maximum de las culturas ne plaça),
  • L'evapotranspiracion de las plantas (ETP) qui depend deu climat locau,
  • Lo besonh en aiga de cada legume segon lo son estadi de brot (lo coeficient culturau Kc).

Conéisher las ressorsas en aiga disponiblas sus la mea bòrda

  • La pluviometria annau locau qui tomba au sòue qui pòt estar recuperada per las teuladas e las sèrras ;
  • La resèrva deu sòu aisidament utilizable per la planta (RFU) ;
  • La modalitat d'irrigacion possibla sus la parcèla : pompatge en arrius o estanh, horadatge, puit, recuperacion d'aiga de ploja, aiga deu hialat ;
  • Lo materiau d'irrigacion e lo calcul deus debits necessaris : aspersion, micro-irrigacion, briga a briga ;
  • Lo besonh e lo tipe d'estocatge d'aiga : bacin, pòcha plegadissa, tina… ;
  • La topografia de la parcèla : lo desnivèu qu'entraina de las pèrtas de pression (pèrta haut o baish d'un bar per 10m de desnivèu).

Méter en plaça practicas culturaus estauviairas en aiga

  • Installar palhatge au sòu (tela teishuda…) ;
  • Eliminar adventicis entà limitar la concurréncia ;
  • Utilizar mei de briga a briga ;
  • Implantar deus « auretas vent », çò que limit lo dessecament ;
  • Installar isanhèrs ;
  • Binar ;
  • Aumentar las Matèrias Organicas ;
  • Causida culturau e varietau.

Com finançar los mens projèctes ?

Qu'avetz un projècte d'estocatge d'aiga o d'optimizacion de l'irrigacion sus la vòsta espleitacion maraichère ? La Comunautat País Basco que finança dinc a 40 000 € d'investiments gràcias au dispositiu ErrekAgri.

Descobrir lo dispositiu ErrekAgri

De las ajudas que son egaument prepausadas pontuaument dens l'encastre d'aperets a projèctes per la Region Navèra Aquitània o France Agrimer.

Ressorsas practicas

Entà apregondir lo subjècte de l'irrigacion e l'estocatge d'aiga en ortalatge, un document tecnic qu'ei telecargable ací-après .