La preservacion de las zònas umidas

Las zònas umidas que son de las « terrens, espleitats o non, abituaument inondats o en·hartats d'aiga doça, salada o saumastra de faiçon permanenta o temporària, o dont la vegetacion, quan existeish, qu'i ei dominada per plantas igrofilas pendent au mensh ua partida de l'annada ». (Art. L.211-1 deu còdi de l'environament). 

Miaçat per las activitats umanas e los cambiaments globaux, aqueth patrimòni naturau que hè l'objècte d'ua atencion tota particulara. La soa preservacion que representa deus enjòcs environamentaus, economics e sociaus importants. 

Despuish lèu 40 ans, França que s'ei engatjada a preservar las zònas umidas suu son territòri, sustot per la signatura de  la convencion de Ramsar sus las zònas umidas e l'integracion progressiva de disposicions règlementaires, dens lo Còdi de l'environament sustot.

A l'escala deus bacins idrografics, l'Esquèma   director d'amainatjament e de gestion de las aigas - SDAGE Ador Garona 2022-2027 intègra de las disposicions qui impausan un melhorament de las coneishenças sus las zònas umidas afin d'assegurar la lor preservacion e d'engatjar accions de restauracion.   

Que's pòt regropar las zònas umidas  en tres granas categorias :

• las zònas umidas costèras (marescs costèrs, vasières e prats salats, estuaris, etc.) ;
• las zònas umidas ligadas a las aigas correntas (ribas arrius, pradas inondablas o umidas, annèxes idraulics) ;
• las zònas umidas ligats a las aigas estadissas (marescs, torbèras, estanhs e pesquèrs, ribas deus lacs, etc.).

Despuish 1992, las zònas umidas que son protegidas peu Còdi de l'environament .

En complement, las realizacions d'installacions, obratges, òbras o activitats (IÒTA), qui pòden aver un efèit sus la ressorsa en aiga o los ecosistèmas aqüatics, (nomenclatura « aiga e mieis aqüatics »  - Art. R. 214-1 deu còdi de l'environament) que son sosmetudas a autorizacion o declaracion administrativa preliminara, despuish març de 1993, permetent atau aus prefèctes de regular las intervencions en zòna umida.

Mantua rubrica de la nomenclatura « aiga » deu còdi de l'environament que concerneishen las zònas umidas, segon lo tipe de projècte : 

• Rubrica 3310 : relativa a l'assecament, la mesa en aiga, l'impermeabilizacion, lo terrèr de zònas umidas o de marescs;
• Rubrica 3320 : realizacion de hialat de drenatge;
• Rubrica 3220 : Installacions, obratges, terrèrs dens lo lheit màger d'un cors d'aiga;
• Rubrica 3230 :  relativa aus plans d'aiga, dont tà çò de las modalitats de vueitança d'aqueths plans d'aiga ;
• Rubrica 3350 : Òbras, definits per un arrestat deu ministre cargat de l'environament, avent unicament entà objècte la restauracion de las foncionalitats naturaus deus mieis aqüatics, dont los obratges necessaris ad aqueth objectiu.

L'estudi d'inventari de las zònas umidas

L'estudi d'inventari de las zònas umidas

Dab lo sostien de l'Agéncia de l'Aiga Ador-Garona, la Comunautat d'Aglomeracion País Basco qu'a lançat un estudi d'inventari de las zònas umidas a l'escala deu son territòri. Entà aquò, que  tribalha en ligam dab los diferents partenaris concernits : los servicis de l'Estat, l'Agéncia de l'Aiga Ador Garona, lo Fòrum deus Marescs Atlantics (FMA), lo Conselh departamentau de Pirenèus Atlantics, lo conservatòri deus espacis naturaus (CEN), etc.

L'estudi que's debana en mantua estapa :

• La prumèra fasa que consisteish a compilar totas las dadas dejà disponiblas sus las zònas umidas deu territòri, gessidas d'estudis precedents. Aquera collècta d'informacions que permet de constituïr ua basa de dadas cartografiadas unica sus las zònas umidas efectivas (verificadas suu terren) e probables (prat localizadas) dejà conegudas suu territòri de País Basco ;
• En complement, un estudi de prat localizacion afinada de las zònas umidas probablas, miada en associacion dab l'Institucion Ador, que va perméter de completar la coneishença e produsir ua cartografia preliminara entà identificar las zònas on la preséncia de mieis umides ei probabla, de faiçon omogenèa sus tot lo territòri (çò qu'ei pas lo cas actuaument) ;
• Fin finau, lo recensament e la caracterizacion d'aqueths espacis remarcables que permeterà definir ua estrategia d'accions sus las zònas umidas en portant ua atencion particulara aus sites non gerits o expausats a pressions environamentaus.

Aqueth inventari de las zònas umidas de País Basco que constitueish donc lo prumèr pas cap au melhorament de la lor proteccion e la lor gestion, contribuant atau a la preservacion de la riquessa naturau deu noste territòri. Aqueras dadas, autanlèu que sian validadas, que seràn hèitas publicas . 

Autanlèu 2017, lo SAVI Costèrs bascos qu'a realizat un inventari de las zònas umidas deu son territòri. Qu'intègra   19 comunas : Ahetze, Ainhoa, Anglet, Arbonne, Arcangues, Ascain, Bidart, Biàrritz, Biriatou, Ciboure, Espelette, Guéthary, Hendaia, Sent Joan de Lutz, Sent-Pée-sus-Nivelle, Sare, Souraïde, Urrugne, Ustaritz, e los bacins versants de 9 cors d'aiga : la Bidassoa, lo Mentaberri, l'Untxin, que la Nivèla, lo Gran Ichaca, lo Baldareta, l'Uhabia, lo Lamoulie e lo molin Barbot.

Aqueth estudi, miada enter 2017 e 2019, combinant modelizacion entà la prat localizacion de las zònas umidas probablas e relhevats de terren, qu'a permetut de :

• confirmar la preséncia de 962,3 ectaras de zònas umidas, sia 2,4% deu territòri deu SAVI Costèrs bascos ;
• revelar un territòri ric e ua varietat grana de zònas umidas : zònas torbosas de montanha, hons de valon, pradas umidas, ripisylves, barthes, prats salats…

Aqueth estudi que horní sustot dadas de caracterizacion de las zònas umidas (abitats, flòra, estat de conservacion…) e ua cartografia d'aqueths mieis a l'escala deus Costèrs bascos.

Aquera cartografia establida peu SAVI Costèrs bascos que balha ua prumèra informacion . Mes l'escala de tribalh ne permet pas de caracterizar ua zòna umida a la parcèla. Per contra, que permet d'enriquir los documents de planificacion de l'amainatjament e l'urbanizacion (Plan Locau d'Urbanisme, SCOT, …), en hant compte deus servicis tornats per aqueras zònas umidas, mes tanben en anticipant las disposicions a considerar en cas de projècte d'amainatjament.

Entà contunhar a profieitar deus servicis essenciaus de las zònas umidas, que'n cau préner suenh. Per exemple, en evitant de trepejar las torbèras en montanha. A vòste, dens lo vòste jardin, que podetz utilizar tèrrahems shens torba (gessida de l'espleitacion de las torbèras).