La qualitat de l'aire a País Basco

Qué la pollucion de l'aire ?

La pollucion de l'aire qu'ei ua alteracion de la qualitat de l'aire per polluents d'origina divèrsas quimicas, biologicas o fisicas presents dens l'aire. 

Qu'a consequéncias damnatjosas entà la santat umana, los èstes vius, lo climat o enqüèra los bens materiaus (patrimòni bastit, per exemple). Los impactes de la pollucion de l'aire que son dirèctament perceptibles locaument, mentre que l'impacte de gas d'efèit de sèrra s'inscriven dens un procediment globau.

La pollucion de l'aire qu'ei un subjècte complèxe, imputable a mantun tipe d'emetedors : transpòrts, cauhatge, industria, agricultura, mes tanben a las caracteristicas deu territòri : urban, rurau, plana, massiu, etc.

La pollucion ne's tròba pas solament a l'exterior. La pollucion de l'aire interior que presenta egaument enjòcs sanitaris importants . En efèit, a l'interior de las nostas abitacions, que podem estar expausats ad autas honts de polluents com los produits d'entertien, los materiaus de construccion e de decoracions, los mòbles, los eslorits, los hums de tobac o enqüèra los perfums d'interiors…

« Agir entà melhorar la qualitat de l'aire, qu'ei participar au melhorament deu quadre de vita, de la santat e deu benestar de cadun. Qu'ei contribuar a la preservacion de l'environament, mes tanben a l'atractivitat deu son territòri. » (hont : ADEME)  

L'exposicion a la pollucion atmosferica qu'ei eterogenèa dens lo temps e dens l'espaci. Que depend sustot deus lòcs frequentats per l'individú e de las activitats complidas. Que hè besonh de distinguir dus nivèus d'exposicion :

• La pollucion cronica o « pollucion de hons » qui provòca de las exposicions repetidas o continuas, arribant pendent mantua annada o tot lo long de la vita ;
• Los episòdis de pollucion o « pics de pollucion » qui son eveniments temporaris, quan ei despassat, o risc d'èste despassat, lo lindau d'informacion e de recomandacion o lo lindau d'alèrta definits per la reglamentacion nacionau entaus quate polluents atmosferics seguents : particulas de talha inferiora a 10 micromètres (PM10), ozòne (O3), dioxide d'azòte (NO2) e dioxide de sofre (SO2).

A País Basco, lo seguit e l'analisi de la qualitat de l'aire que son realizats per l'Associacion Atmo Novèla Aquitània qui ei l'observatòri regionau de l'aire. Lo territòri que dispausa de tres estacions de mesuras fixas permetent un seguit jornalèr de la qualitat de l'aire :

• Baiona – Sent Crouts : susvelhança de l'oxide d'azòte, deus PM10 e de l'ozòne ;
• Baiona – Anglet : susvelhança de l'oxide d'azòte, deus PM10 ;
• Baiona – Biàrritz Ipodròme : susvelhança de l'oxide d'azòte, deus PM10, deus PM2.5 e de
  l'ozòne.

Las mesuras jornalèras

L'ATMO Novèla Aquitània que prepausa suu son site Internet ua carta jornalèra de la qualitat de l'aire atau com ua prevision a J+1. 

Los resultats d'aqueth dispositiu de susvelhança qu'exprimeishen globaument un bon estat de la qualitat de l'aire suu territòri. D'un aute costat, que cau observar un melhorament progressiu tà çò deus dias d'indicis « Maishants a plan maishants » dab ua diminucion que contunha despuish 2016.

Conéisher la qualitat de l'aire sus la mea comuna

La qualitat de l'aire sus Baiona

Lo diagnostic de la qualitat de l'aire deu Plan Climat País Basco

Dens l'encastre de l'elaboracion deu son Plan Climat País Basco, la Comunautat País Basco qu'a realizat un diagnostic complet de la qualitat de l'aire deu son territòri qui compren ua analisi detalhada d'un certan nombre de polluents reglamentaris (PM10 e PM2,5, oxide d'azòte, compausats organics volatilas, dioxide de sofre e amoniac).

Los resultats d'aqueth estudi que son consultaders dens lo rapòrt diagnostic deu Plan Climat País Basco (pagina 110 a 120).

La qualitat de l'aire de la zòna portuària

Lo Secretariat Permanent entà la Prevencion de las Pollucions Industriaus (SPPPI) Estuari-Ador qu'ei ua instància amassant las autoritats administrativas, las collectivitats locaus (dont la Comunautat d'Aglomeracion País Basco), de las associacions environamentaus e deus industriaus de la Zòna Industrialo-Portuària (ZIP) Estuari-Ador. Qu'a entà mira de favorizar la concertacion dens aquera ZIP a perpaus de la qualitat de las aigas, deus riscs industriaus, de la qualitat de l'aire e de las nosenças tindairas.

La SPPPI qu'a lançat en 2012, ua « estudi de zòna » permetent d'avalorar los impactes de las activitats umanas sus l'estat deus mieis e deus riscs o deus impactes sanitaris inerents entà las populacions. Los resultats d'aqueth estudi que son disponibles suu site internet deu SPPPI.

Com agir entà la qualitat de l'aire ?

Qué har a títol individuau ?

Lo melhorament de la qualitat de l'aire qu'ei l'ahar de tots. gèstes simples que pòden estar començat au quotidian, contribuant a ua reduccion de las emissions de polluents atmosferics, taus com :

• s'informar sus la qualitat de l'aire de la mea comuna, de la mea region, deu país o enqüèra suus episòdis de pollucion e las recomandacions sanitàrias ;
• se desplaçar autament en privilegiant la mobilitat doça (marcha, bicicleta), los transpòrts en comun, lo cotranspòrt ;
• se cauhar mei sòbriament (causir un aparelh performant, isolar lo son lotjament, entertiéner lo son aparelh de cauhatge e utilizar un combustible de qualitat) ;
• plan causir los sons materiaus ;
• valorizarlas soas dèishas verdas (qu'ei defendut de cremar las soas dèishas verdas a l'aire liure o dab un cremader dens lo jardin) en hant compostatge, deu palhatge, de l'esglachada.

Qué hè la Comunautat País Basco ?

Dens l'encastre deu Plan Climat, la Comunautat País Basco que s'ei fixada deus objectius de diminucion de las emissions de polluents atmosferics d'ací 2030 e qu'a dejà engatjat de nombrosas accions .

Un estudi especific sus la zòna portuària

Com membre deu SPPPI e en complement de l'estudi de zòna, la Comunautat País Basco qu'a avalorat lo nivèu d'exposicion deus arriberans de la zòna portuària aus polluents atmosferics gessits de l'activitat industrialo-portuària. L'estudi qu'a consistit a mesurar pendent un an las particulas, metaus e compausats organics caracteristics de las activitats industriaus sus quate comunas arriberanas de la zòna portuària : Anglet, Baiona, Lo Bocau e Tarnòs. Las mesuras que son estadas realizadas sus mantun periòde e comparadas a sites testimònis, non somés a ua activitat industriau. Los resultats de l'estudi que son consultaderssuu site de l'ATMO Novèla Aquitània. Los resultats d'aqueths estudis qu'an condusit l'ATMO Novèla Aquitània a méter en plaça ua estacion navèra de mesura industriau sus la zòna portuària qui serà efectiva dens lo corrent de l'annada 2025.

L'elaboracion deu Plan de Proteccion de l'Atmosfèra

La Comunautat País Basco que participa egaument a l'elaboracion deu Plan de Proteccion de l'Atmosfèra, ua atruna de planificacion qui a per mira de reconquistar e a preservar la qualitat de l'aire suu territòri. Obligatòri entà las aglomeracions de mei de 250 000 abitants, qu'ei a har un tribalh de revision sus l'aglomeracion de Baiona . Aqueth plan qu'ei elaborat peu prefècte dab la participacion deus actors deu territòri, e que serà sosmetut a l'avís, sustot, de las comunas e de la Comunautat d'Aglomeracion País Basco, seguida a la soa elaboracion en 2025. Aqueth futur PPA que cobrirà lo medish perimètre qui aqueth que definí dens l'encastre de la Zòna a Febla Emission Mobilitat (ZFE-m). Qu'a entà objectiu de tornar la concentracion en polluents dens l'atmosfèra a un nivèu confòrme a las nòrmas de qualitat de l'aire. Entà aquò, que definí los objectius permetent de tornar, a l'interior d'aqueth territòri, los nivèus globaux de concentracion en polluents dens l'atmosfèra a un nivèu confòrme a las valors limitas o, quan aquò qu'ei possibla, a un nivèu confòrme a las valors ciblas.