Herriko garagarnoa : ua cordèra e ua mèrca entà ua cervesa basca
L'associacion Herriko Garagarnoa que velha sus la cordèra d'òrdi brassicole - dejà hòrta de setze paisans, malteur e brasseurs - e sus la soa mèrca. Aquera produccion paisana que garanteish cervesas de qualitat, concebudas a partir de l'òrdi cultivat, maltée e braçada en Iparralde.
Actualizat lo : 25 November 2025
Pendent Lurrama, la mèrca Herriko Garagarnoa que s'ei que hè un nom . La cervesa realizada dab òrdi cultivat, maltée e braçada en Iparralde qu'a colat a ondada . Pas mensh d'8 700 litres. Aqueth encontre dab los consumeires qu'ei ua prumèra . Qu'a permetut de presentar oficiaument la cordèra navèra d'òrdi brassicole e l'associacion joena, dejà hòrta de 6 paisans, 9 brasseurs, un malteur.
Despuish la malteria de Sent Martin d'Arberoue, cinc membres de l'associacion que parlan « de resulta e de glòria ». « la cordèra que permet de conservar la valor aponduda d'aqueth produit de la tèrra e d'assegurar au paisan ua remuneracion equitabla e justa. Qu'ei important . »
Produsir locaument aquera matèria prumèra
« Tot qu'ei partit d'un constat : n'i avèva pas produccion d'òrdi brassicole locau. L'òrdi (lo malt) qu'ei la compausanta essenciau de la cervesa, dab l'aiga e l'auberon », qu'indica Txomin Elosegi, responsable tecnic de la cordèra dens l'associacion d'agricultura paisana : Euskal Herriko Laborantza ganbara (EHLG). Preocupat de tornar localizar aquera matèria prumèra e de prepausar ua auta cereala qui lo blat en País Basco, EHLG qu'a iniciat recèrcas . Qu'a calut dotze ans entà « trobar la bona varietat d'òrdi, resistenta au climat ».
« lo noste astre, qu'ei qu'aquera cultura a pas nat besonh d'irrigacion », qu'eslissen Gillen Etcheberry e Emmanuel Recalde, paisans a Behasque-Lapiste. « Que's semia en octobre, que's recòlta en junh, abans de triar l'òrdi e d'ac estocar au mensh dus mes e miei. »
Aqueth temps de conservacion qu'ei un critèri deu quasèrn de las cargas . L'òrdi que deu egaument estar cultivada dens bòrdas en agricultura paisana au País Basco nòrd o dens ua comuna limitròfa, dab ua susfàcia annau maximau de dètz ectaras d'òrdi per bòrda.
Umidificar, germiar e secar
Après aqueth periòde de dormance, l'òrdi qu'ei depausat a la malteria . L'atruna qu'ei estada obèrta en julhet a Sent Martin d'Arberoue per Florian Aphecetche, preocupat de « diversificar la bòrda familiau ». Après aver visitat ua malteria en Bretanha, e s'estar format au son usatge, lo paisan qu'a dessenhat e engatjat la transformacion deu bastiment agricòla (1).
Uei, lo malteur e president de Herriko Garagarnoa qu'ei lo sol a produsir malt suu territòri. Que recep en prioritat las recòltas locaus deus sheis paisans engatjats dens la cordèra.
« Ací, que procedeishi a tres estapas : umidificar, germiar, secar l'òrdi, descrivut Florian. Que privilègii un sistèma tradicionau en germiant l'òrdi au quite sòu. Que's transforma alavetz en un malt verd. »
Lo malt locau que deu entrar au mensh a 70 % dens la recèpta de las cervesas braçadas locaument entà que poscan preténder a rejúnher la mèrca. Nicolas Lamour-Leroy, brasseur de Bardòs - sustot de la mèrca Eguzki -, que hè partida de las nau brasseurs sedusits : « Que soi preocupat deu men impacte ecologic, de favorizar ua agricultura a talha umana e ua economia locau. » Herriko garagarnoa qu'entalha totas las casas . « Elle qu'assegura traçabilitat e qualitat . »
Objectiu : 200 tonas de malt a l'annada
En junh, 30 tonas d'òrdi brassicole que son estadas recoltadas . L'an qui vien, la produccion que serà enter 100 a 120 tonas. La capacitat de la soa malteria estant de 200 tonas de malt (240 tonas d'òrdi), Florian Aphecetche qu'espèra que mei de paisans - d'ací o de comunas limitròfas -, que rejunheràn l'aventura . L'aperet qu'ei egaument lançat au près de bracerias bascas, de Bearn, de Lanas, quitament en mei luenh. Entà har virar a plen la malteria e ajudar lo paisan-malteur a víver deu son tribalh.
Tot parièr, lo collectiu que convida los restaurators e associacions a descobrir la lor mèrca. Los ciutadans ne deurén pas trigar a jogar la carta d'aqueras cervesas, a la traçabilitat verificada. Entà los reconéisher, un logo Herriko garagarnoa qu'ei ajustat a l'etiqueta deu brasseur . La lor lista qu'ei disponibla suu site herriko.fr
(1) Aquera realizacion qu'ei estada sostienuda per la Comunautat País Basco, lo Departament e la Region.
Nau bracerias dejà engatjadas
Nau bracerias artisanaus qu'an integrat la cordèra : La Braceria de País Basco (Bardòs), Abarratia e Sasiko (Ayherre), Akerbeltz (Ascain), Etxeko Bob's Beer (Hasparren), Kaneta (Hendaia), Kompas (Ossès), Landberry (Anglet) e Luma (Saint-Palais).